Yatırım sinyaline karşın iştah kesildi

Yener KARADENİZ

Tam açılma ile birlikte endüstride çarklar daha süratli dönmeye başladı. Artan talebe bağlı olarak imalat sanayi kapasite kullanım oranları haziranda yüzde 76,6 ile son 1,5 yılın en yüksek düzeyine çıkarken, birçok dalda kelam konusu oran yüzde 80’i aşarak yatırım sinyali verdi. Lakin kimya, dokuma, elektronik, hazır giysi ve kağıt eserleri olmak üzere yüzde 80’lik kapasite kullanım oranını aşan kıymetli bölümler yatırıma hazır olduklarını lakin, yer bulamama, maliyetler ve finansmanın yapısı üzere birçok nedenden ötürü yatırım iştahlarının kesildiğini söyledi. Kesim temsilcileri, kelam konusu alanlarda daha öngörülebilir ortamın ve düşük maliyetlerin sağlanması halinde yatırımların hızlanacağı belirtti.

Piyasanın durulması lazım

Türk Elektronik Sanayicileri Derneği’nin (TESİD) Lideri Yaman Tunaoğlu, dalda işlerin büyüyerek devam ettiğini ve bu durumun iş hacimlerine de yansıdığını söyledi. Bilhassa beyaz eşya üzere alanlarda talebin çok daha yüksek seyrettiğini anlatan Tunaoğlu, yatırımların da piyasanın düzelmesi ile birlikte hareketleneceğini kaydetti. Tunaoğlu, “Üretim tarafında çip krizi ve artan hammadde fiyatları nedeni ile badireler yaşanıyor. 4-5 katı fiyata aldığımız eserler oluyor. Bunda artan talebin de tesiri büyük. Maliyetler arttığı için bu da eser fiyatlarına yansıyor. Bir dahaki sene ortasına kadar kademeli olarak düzelme bekliyoruz. Piyasada düzelmeye paralel olarak yatırımlar da hareketlenecektir” diye konuştu.

“Yatırım için yer yok”

Kimya bölümünde kapasite kullanım oranı yüzde 79,3 ile 2018 ağustos ayından bu yana en yüksek seviyeyi görüldü. Bölümde hem iç hem de dış pazarda kıymetli başarılara imza atıldı ve mart ve nisan aylarında aylık bazda kendi ihracat rekorunu kırdı. Türkiye Kimya Sanayicileri Derneği Lideri Haluk Erceber, salgın periyodu ile birlikte bölümde talebin inanılmaz canlı bir periyoda girdiğini anlattı. Bu kapsamda birçok endüstrici üzere kendilerinin de yatırıma hazır olduklarına lakin yer bulamadıklarını söyleyen Erceber, “Yer yok, satılık yer olunca sermaye yetmiyor, kimya dalının kendine ilişkin bir OSB’si, sanayi bölgesi yok. Kümelenme desen yok. Tüm bunlar kesimin yatırım iştahını negatif etkiliyor” açıklamasında bulundu.

“Vadeler orta ve uzun olmalı”

Canlılığın yaşandığı bir başka dal ise dokumacılık ve hammaddeleri bölümü. Dalda kapasite kullanım oranı yüzde 79,2 ile 2020 Şubat ayından bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Hazır giyside ise kelam konusu oran tekrar son bir yılın en yüksek düzeyine yükseldi. Türkiye Giysi Sanayicileri Derneği (TGSD) Lideri Ramazan Kaya, salgın mühletince açılması ve aşıların yaygınlaşması ile kapasite kullanım oranlarının arttığını ve bunun da yeni yatırım gereksinimini arttığını anlattı. Kaya, “Sektörde yatırım iştahı var. Fakat burada kırılımlara dikkat etmek gerekiyor. Bilhassa örmede, active wear ve mesken dokumasında artan talebe bağlı olarak yatırım gereksinimi daha fazla. Yatırım iştahı var. Ancak burada en kıymetli negatif durum krediye ulaşmak ve kısa vadeli olması. Kredilerin daha orta ve uzun vadeli olması gerekiyor. Yanı sıra faizlerin yüksek olması da yatırımı negatif etkiliyor. Bu alanlarda düzelme olması halinde yatırımların daha da hızlanmasını bekliyoruz. Bilhassa faizlerin tek haneli olması durumunda önemli yatırımlar olur” değerlendirmesinde bulundu.

Lojistik ve hammadde sorunu yatırımları etkiliyor

Kapasite kullanım oranı en yüksek kesim haziran ayı prestiji ile ağaç ve ağaç eserleri ile kağıt ve kağıt eserleri bölümlerinde gerçekleşti. Ağaç ve eserleri bölümünde kapasite kullanım oranı yüzde 85,6 ile 2018’den bu yana en yüksek düzeye çıkarken kağıt ve kağıt eserleri ise kapasite kullanım oranının haziran ayı prestiji ile en yüksek olduğu ikinci kesim olarak öne çıktı. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Kağıt ve Kağıt Eserleri Sanayi Meclis Lideri Erdal Sükan, kesimde ambalaj kağıtları alanında kıymetli yatırımların hayata geçtiğini söyledi. Bu yatırımlardan biri Kipaş’ın Söke’de hayata geçirdiği fabrika. Kelam konusu yatırımın ikinci kısmı ise 2 sene sonra hayata geçecek. Çağdaş karton ve Aktül Kağıt da bu alanda yatırım yapacak şirketler ortasında yer alıyor. “Yaklaşık 1,5 milyon ton kapasite artışını sağlayacak 2-3 fabrikanın yatırımı 2021 yılında tamamlanarak işletmeye alınacak” diyen Sükan, yatırımların önündeki pürüzleri ise lojistik sıkıntılar ve hammadde sorunu olarak sıraladı.

Faiz oranları ikiye katlandı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), salgının başladığı 2020 yılının nisan ayından bu yılın mart ayına kadar sıkılaştırma siyasetler kapsamında faiz oranlarında artışa gidiyor. Banka son olarak mart ayında kelam konusu oranı yüzde 19’a çıkardı. Bu da kredi maliyetlerini tıpkı müddette 2’ye katladı. Tekrar TCMB tarafından açıklanan yüklü ortalama faiz oranlarına nazaran ticari kredilerde faiz oranı 2020’nin nisan ayında yüzde 9,50 civarında iken kelam konusu oran hali hazırsa yüzde 21,6’ya yükselerek son yılların en yüksek düzeyine çıktı. Öte yandan iş dünyasının bir başka sorunu ise yer bulmakta yaşanan külfet. Geçtiğimiz haftalarda yeniden Dünya Gazetesi’nde yer alan haberde de belirtildiği üzere endüstricinin pandemide yatırım iştahı arttı ve büyüklük olarak yetersiz kalan organize sanayi bölgelerinde genişleme çalışmaları hızlandı. Buna karşın iş dünyası hala yer bulmakta problem yaşadığını belirtiyor.

Paylaşarak Destek Ol!

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*